Posted by: AIJI Trial Monitor | January 7, 2014

Khmer Translations, KRT Monitor Issues 11-20

បញ្ជីរបាយការណ៍ប្រចាំសប្តាហ៍របស់អ្នកឃ្លាំមើលសាលាក្តីខ្មែរក្រហម

ស្តីពីសវនាការខ្មែរក្រហម លេខ១១ ដល់លេខ២០ ជាភាសាខ្មែរ

      ក្នុងការស្មានទុកជាមុននៃសាលក្រមសម្រេចសេចក្តីលើសំណុំរឿង០០២ ដំណាក់កាលទី១ (សំណុំរឿង​០០២​/០១) ដែលនឹងអាចចេញ​នៅ​​ក្នុង​អំឡុង​ពេលពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០១៤ ខាងមុខនេះ ក្រុមការងារឃ្លាំមើល​សាលា​ក្តីខ្មែរក្រហមនៃ​ គម្រោង​ផ្តួច​ផ្តើម​យុត្តិធម៌​អន្តរ​ជាតិ​ប្រចាំអាស៊ី (AIJI) នឹងធ្វើការចុះផ្សាយជារៀង​រាល់ខែ​នូវ​របាយ​ការណ៍ប្រចាំសប្តាហ៍ចំនួន១០ ជា​ភាសា​ខ្មែរ។ របាយ​ការណ៍របស់ពួក​យើង​ បាន​លើកឡើងអំពី ការផ្តល់​សក្ខី​កម្ម ក៏ដូចជាបញ្ហានីតិវិធីច្បាប់ និង​បញ្ហាការ​នៃ​គ្រប់គ្រងសវនាការ ដែលបាន​ធ្វើឡើង​ជារៀង​រាល់​សប្តាហ៍​នៅ​ក្នុង​​កិច្ចដំណើរការនីតិវិធីជំនុំជម្រះលើសំណុំរឿង០០២/០១។

     របាយការណ៍ប្រចាំសប្តាហ៍ចាប់ពីលេខ១១ ដល់លេខ២០ បានចំណាយរយៈពេលចាប់ពីថ្ងៃទី​២ ខែ​កុម្ភៈ  រហូត​ដល់ថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ​២០១២។ របាយការណ៍ពីលេខ១១ ដល់លេខ១៤ បានលើកឡើងអំពីការបន្ត​សវនាការ​លើ​ភស្តុតាងស្តី​ពីការជំនុំជម្រះផ្នែកទីមួយនៃ​សំណុំ​រឿង​០០២/០១ ដោយពិភាក្សាពីប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់​បក្ស​កុម្មុយនីស្តកម្ពុជា រួមមានគោលនយោបាយមុន និងក្រោយថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ​១៩៧៥ ក៏ដូចជា តួនាទី​របស់​ជនជាប់ចោទផងដែរ។ នេះ រួមបញ្ចូលសក្ខីកម្មរបស់ជនជាប់ចោទលោក នួន ជា ស្តីពីគោលនយោបាយ និង ​ការ​​អនុវត្តន៍របស់បក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា ហើយនិងសក្ខីកម្មរបស់សាក្សី ប្រាក់ យុត ស្តីពីការងាររបស់លោក ស្រីក្នុង​តំបន់​៤១។ របាយ​ការណ៍​លេខ ១២ បានបង្ហាញពីការបញ្ចប់សក្ខីកម្មរបស់លោក ឆាំង យុ ។ របាយ ការណ៍លេខ១៣ បានលើកឡើងពី​សវនាការលើឯក​សារ​ស្តី​ពី​​ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងគោលនយោបាយរបស់បក្ស កុម្មុយ​នីស្ត​កម្ពុជា​មុន និងក្រោយថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ក៏ដូចជា តួនាទី​របស់​ជន​ជាប់​ចោទផងដែរ។ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែ​មីនា ឆ្នាំ២០១២ (របាយការណ៍លេខ១៤) សវនាការលើភស្តុតាង ស្តីពីរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាល និង​ប្រព័ន្ធ​ទំនាក់​ទំនង​​ការងារ​នៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ បានចាប់ផ្តើមឡើង។ សាក្សីដំបូងដែលត្រូវបានកោះ ហៅ​សម្រាប់ផ្តល់​សក្ខី​កម្មលើ​ផ្នែក​​នេះនៃសំណុំរឿង០០២/០១ គឺជា លោក កាំង ហ្គេចអ៊ាវ ហៅ “ឌុច” ដែល ជាទណ្ឌិតក្នុងសំណុំ​រឿង​០០១ (សូមមើល​របាយ​ការណ៍​លេខ​១៦ ដល់លេខ១៨)។ នៅក្នុងរបាយការណ៍លេខ ១៩ សាក្សី សូត្រ ទឿង បានផ្តល់សក្ខីកម្មអំពីហេតុការណ៍អ្វីដែលគាត់បានឃើញ ចាប់​តាំងពីគាត់បានចូលរួម ចលនា​បដិវត្តន៍​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៨ រហូតដល់គាត់ត្រូវបានតែងតាំងជាអ្នកយាមនៅបរិវេណមន្ទីរ ក-១ និងក្លាយជា​កង​អង្គរក្សរបស់ជនជាប់​ចោទ​លោក នួន ជា។ របាយការណ៍លេខ ២០ បានបង្ហាញពីសាក្សី សាឡុត បាន ដែល ជាក្មួយប្រុសរបស់លោក ប៉ុល ពត បានឡើងមកផ្តល់សក្ខីកម្មស្តីអំពីបទពិសោធន៍របស់គាត់ នៅពេលដែល គាត់បានចូលរួមជាមួយនឹង​បក្ស​កុម្មុយ​នីស្តកម្ពុជា និង​ក្នុង​អំឡុងពេលនៃការពាក់ព័ន្ធនឹងតួនាទីដ៏ច្រើនរបស់គាត់ នៅក្នុងបក្ស រួមមាន នៅ​ពេល​ដែលគាត់នៅជាមួយលោក ប៉ុល ពត និង​ធ្វើជា​កង​អង្គរក្សឲ្យជនជាប់ចោទលោក អៀង សារី ហើយនិង​ធ្វើជា​អគ្គ​លេខា​ធិការក្រសួងការបរទេស។

      របាយការណ៍ទាំង១០នេះ ក៏បានបង្ហាញពីបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ និងនីតិវិធី ជាច្រើនដែលបានកើតឡើង។ បញ្ហា​ទាំង​នេះ រួមមានការចោទសួរលើ​ភស្តុ​​តាង​ជាឯកសារ ដែលមានបទដ្ឋាននៃភាពអាចទទួលយកបាននៃឯកសារ របៀប​នៃ​ការបង្ហាញឯកសារ ក៏ដូចជា នីតិវិធីនៃ​ការប្រើ​ប្រាស់​ឯក​សារដើម្បីតាំងសំណួរដេញដោលសាក្សី។ ជា​ពិសេស​ទៅទៀត ទាក់ទងទៅនឹងសិទ្ធិទទួលបានការជំនុំជម្រះដោយយុត្តិធម៌ កិច្ច​​​ពិភាក្សាដេញដោល​ជា​ច្រើន បាន​កើតមានឡើងស្តីពីសិទ្ធិមានវត្តមានក្នុងសាលសវនាការ ជាពិសេស ថាតើជនជាប់ចោទ​អាចចៀស​វាង​​ពី​ការ​មាន​វត្តមានក្នុងកិច្ចដំណើការនីតិវិធីដែរឬអត់? សិទ្ធិរបស់ជនជាប់ចោទក្នុងការកោះហៅសាក្សីមកបំភ្លឺ ក៏ត្រូវបាន លើក​ឡើង​ជា​បញ្ហា​ផង​ដែរ ជាពិសេស នៅពេលដែលជនជាប់ចោទលោក នួន ជា បានរកឃើញថា សាក្សី ដែល​គាត់​បាន​ស្នើសុំនោះ មិនត្រូវបាន​ដាក់​បញ្ចូល​នៅ​ក្នុងបញ្ជីសាក្សីដែលនឹងត្រូវបានកោះហៅ​ដោយអង្គជំនុំ ជម្រះសាលា​ដំបូង​ឡើយ។ ការចោទជា​សំណួរមួយក៏ត្រូវបាន​យកមកពិភាក្សា​ដេញ​ដោលផងដែរ ស្តីអំពីថាតើ ជម្រើសនៃការ​ប្រើ​ប្រាស់​សិទ្ធិរបស់ជនជាប់ចោទក្នុងការរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់មិនឆ្លើយតប (នៅពេលខ្លះ គាត់​បាន​ជ្រើស​យកការ​និយាយ​ឆ្លើយតប និងបន្ទាប់មកនោះ បានបដិសេធមិនឲ្យមានការចោទសួរបន្ថែមលើការថ្លែង របស់គាត់) អាច​នឹង​ត្រូវ​បាន​ពិចារណា​ជាផលអវិជ្ជមានដោយអង្គជំនុំជម្រះដែរឬយ៉ាងណា? ជាការគួរឲ្យកត់ សម្គាល់ មេធាវី​ការពារ​ក្តី ក៏​បាន​លើកឡើង​នូវសំណួរ​អំពី​បញ្ហា​ជ្រៀតជ្រែកផ្នែកនយោបាយ។ នៅលើកទី១ ដោយសារតែសេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ថា លោក នួន ជា មាន​ពិរុទ្ធភាពនៃអំពើ ប្រល័យពូជសាសន៍ ហើយលើកទី២ ដោយ​សារតែកំណត់សម្គាល់របស់សហចៅក្រមស៊ើបអង្កេតអន្តរជាតិ ឡូរ៉ង់ កាសប៉ឺ អានសឺម៉េត (Judge Laurent Kasper-Ansermet) ដែលបានលាតត្រដាងពីបញ្ហា ជ្រៀតជ្រែកផ្នែកនយោបាយលើសំណុំរឿង០០៣ និង​សំណុំរឿង០០៤ បានធ្វើឲ្យមានសំណួរចោទឡើងលើភាព មិន​លម្អៀងនៃកិច្ចដំណើរការនីតិវិធីសវនាការ​លើ​សំណុំ​រឿង​០០២។

តារាងខាងក្រោមនេះ ជាការពណ៌នាដោយសង្ខេប​នៃ​របាយការណ៍នីមួយៗ និងការតភ្ជាប់ (Link)។​

Index of AIJI KRT Trial Monitor Weekly Report Issue 11-20 in Khmer

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: